Turystyka i Rozwój Regionalny https://tirr.sggw.edu.pl/ <p>Turystyka i Rozwój Regionalny („Journal of Tourism and Regional Development”) recenzowane czasopismo naukowe wydawane jest od 2014 r. przez <a href="https://www.ieif.sggw.pl/" target="_blank" rel="noopener">Instytut Ekonomii i Finansów Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.</a></p> <p>Czasopismo publikuje artykuły w języku polskim i angielskim, stanowiąc platformę wymiany wiedzy i doświadczeń przedstawicieli nauki, branży oraz administracji publicznej. Tematyka obejmuje szeroko pojętą turystykę i rozwój regionalny. Jest wydawane w modelu otwartego dostępu (Open Access) na licencji <strong>Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0 (<a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl">CC BY 4.0</a>). </strong>Czasopismo ukazuje się dwa razy w roku.</p> <p><strong>Redaktor Naczelna<br /></strong>Prof. dr hab. Krystyna Krzyżanowska, SGGW w Warszawie, <a href="mailto:krystyna_krzyzanowska@sggw.edu.pl">krystyna_krzyzanowska@sggw.edu.pl</a>, <a href="https://orcid.org/0000-0002-4160-6661">https://orcid.org/0000-0002-4160-6661</a></p> <p><strong>Sekretarz Redakcji<br /></strong> Dr Jan Zawadka, SGGW w Warszawie, <a href="mailto:jan_zawadka@sggw.edu.pl">jan_zawadka@sggw.edu.pl</a>, <a href="https://orcid.org/0000-0003-1979-0607">https://orcid.org/0000-0003-1979-0607</a></p> Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie pl-PL Turystyka i Rozwój Regionalny 2353-9178 Disabled travel: finding an accessible hotel in Vilnius https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/11997 The rapid growth of the elderly population, coupled with a socially responsible approachto ensure equal service and quality of life for people with disabilities, has triggered a globalattempt to adapt hotels to the emerging needs of these populations. In line with the principlesof the United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities, accessible tourism hasbecome both a human rights priority and an important market opportunity. Based on the resultsof a questionnaire survey, the purpose of the present study is to find out the accessiblehotels in Vilnius for people with disabilities. The study is based on the analysis of three-, fourandfive-star hotels with a capacity of 50 rooms, assessing accessibility across five key areas:main entrance, reception, guest rooms, restaurant, and bar. The study is based on questionnairedata collected from 15 hotels. All the hotels are based in Vilnius, Lithuania. The findings indicatethat accessibility in Vilnius hotels remains fragmented and underdeveloped. Strengtheninginclusive infrastructure, staff preparedness, and clear accessibility policies would not onlyensure compliance with international standards but also enhance Vilnius’s competitivenessas an inclusive and socially responsible tourism destination. Irena Achonen Jolita Variakojienė Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 5 14 10.22630/TIRR.2026.25.1 E-commerce w doświadczeniach konsumentów generacji Z na przykładzie Zalando https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/11998 <p>Celem zaprezentowanych badań było rozpoznanie doświadczeń konsumentów generacji Z w zakresie korzystania ze sklepu internetowego Zalando. W artykule wykorzystano analizę danych wtórnych oraz wyniki własnych badań ankietowych przeprowadzonych w 2023 r. na próbie 289 respondentów z generacji Z realizujących zakupy na Zalando. W analizie wyników wykorzystano miary statystyki opisowej, w tym nieparametryczny test Manna–Whitneya, oraz obliczono wskaźnik orędownictwa netto (ang. net promotersscore, NPS). Badania wykazały, że respondenci najwyżej ocenili następujące atrybuty swoich doświadczeń zakupowych: bezpieczna płatność, bezpłatny zwrot oraz terminowa realizacjazamówień. Niemal wszystkie atrybuty (poza najniżej ocenianą możliwością zapisania siędo newslettera) były istotnie ważniejsze dla kobiet niż dla mężczyzn. Niezależnie od płci respondenci deklarowali chęć polecenia Zalando innym osobom, co potwierdza wartość NPS.</p> Agata Balińska Matylda Wilczyńska Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 15 24 10.22630/TIRR.2026.25.2 Znaczenie mikromomentu w kreowaniu decyzji zakupowych konsumenta https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/11999 <p>Wraz z rozwojem technologii mobilnych oraz personalizacji treści decyzje zakupowe konsumentów są podejmowane w coraz bardziej dynamicznym i spontanicznym środowisku.W tym kontekście mikromomenty, czyli krótkie chwile intensywnej potrzeby zakupowej,stają się jednym z kluczowych zjawisk wpływających na zachowania konsumenckie. Celamiartykułu były rozpoznanie mikromomentów i ich znaczenia w podejmowaniu decyzji zakupowych konsumentów oraz identyfikacja kluczowych czynników warunkujących ich skutecznośćw procesie zakupowym. W badaniach wykazano, że mikromomenty stanowią realną siłęw procesie podejmowania decyzji zakupowych przez współczesnych konsumentów. Większość respondentów przyznała, że podejmuje decyzje zakupowe pod wpływem impulsów, takich jakpromocje, rekomendacje czy ograniczona dostępność produktu.</p> Wioletta Bieńkowska-Gołasa Julia Rezka Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 25 34 10.22630/TIRR.2026.25.3 Regionalne zróżnicowanie aktywności innowacyjnej grupoperacyjnych EPI w sektorze produkcji zwierzęcej w Polsce https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/12000 Innowacyjność sektora rolnego stanowi ważny warunek zwiększenia konkurencyjnościpolskiego rolnictwa w ramach Unii Europejskiej. Znaczącym mechanizmem wspierającymwdrażanie innowacji w gospodarstwach rolnych było działanie M16 „Współpraca” w ramachPROW 2014-2020, kontynuowane jako interwencja 13.5 Współpraca Grup OperacyjnychEPI PS WPR 2023-2027. Celem artykułu było przedstawienie i ocena regionalnego zróżnicowaniaaktywności innowacyjnej GO EPI w sektorze produkcji zwierzęcej w Polsce na podstawiedanych z 6 naborów wniosków przeprowadzonych w latach 2017-2022. Wyniki wskazująna wyraźną koncentrację projektów w województwach mazowieckim i wielkopolskim przymarginalnym znaczeniu województwa podlaskiego – lidera krajowej produkcji mleka i chowubydła. Słaby współczynnik korelacji rang Spearmana między pogłowiem zwierząt a liczbąprojektów GO EPI sugeruje, że aktywność innowacyjna nie jest powiązana wyłącznie z skaląprodukcji, lecz zależy w znaczącej mierze od czynników instytucjonalnych i doradczych. Mateusz Brzozowski Andrzej Parzonko Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 35 45 10.22630/TIRR.2026.25.4 Agroturystyka czy turystyka wiejska? Analiza ofert Doliny Dolnej Wisły w kontekście ekoturystykii krótkich łańcuchów dostaw https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/12001 Celem artykułu była ocena stopnia wykorzystania potencjału przyrodniczegoi kulturowego Doliny Dolnej Wisły przez obiekty promowane jako gospodarstwa agroturystycznew województwie kujawsko-pomorskim. Analizie poddano 36 ofert turystycznych pozyskanychz portali internetowych. Zastosowano analizę treści opartą na kategoriach dotyczącychekoturystyki, produktów lokalnych, krótkich łańcuchów dostaw, turystyki doświadczeńoraz promocji regionu. Zgodnie z wynikami analizy w badanych ofertach dominują elementytradycyjnej turystyki wiejskiej i wypoczynkowej, natomiast rzadziej występują odniesieniado ekoturystyki, edukacji ekologicznej, produktów lokalnych czy wydarzeń regionalnych. Krótkiełańcuchy dostaw oraz elementy turystyki doświadczeń mają charakter marginalny. Dziękianalizie wykazano, że tylko część obiektów odpowiada klasycznemu modelowi gospodarstwaagroturystycznego, podczas gdy większość reprezentuje współczesne formy turystyki wiejskiejlub modele hybrydowe. Jolanta Cichowska Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 47 56 10.22630/TIRR.2026.25.5 Glokalizacja a wyniki finansowe systemu franczyzowego – studium przypadku McDonald’s Polska https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/12002 Celem opracowania była ocena sytuacji finansowej McDonald’s Polska w latach2016-2024 oraz wskazanie znaczenia modelu franczyzowego i strategii glokalizacji dla rozwojusieci. W pracy wykorzystano analizę literatury przedmiotu, dane wtórne pochodzące ze sprawozdańfinansowych, bazy EMIS, raportów Statista oraz materiałów korporacyjnych McDonald’s.Zakres analizy obejmował strukturę aktywów i pasywów, rachunek wyników oraz podstawowewskaźniki płynności, rentowności, sprawności działania i zadłużenia. Zgodnie z wynikami badańw badanym okresie przedsiębiorstwo McDonald’s Polska zwiększało skalę działalności, aktywaogółem i przychody, a po przejściowym pogorszeniu wyników w czasie pandemii COVID-19szybko odbudowało rentowność. Przedsiębiorstwo utrzymywało bezpieczny poziom zadłużeniaprzy dużym udziale kapitału własnego w finansowaniu działalności. Jednocześnie obniżeniewskaźników płynności w latach 2019-2021 potwierdziło wrażliwość podmiotu na krótkookresowezaburzenia otoczenia. Zastosowanie strategii glokalizacji, rozbudowa sieci franczyzowej orazwykorzystanie narzędzi cyfrowych należy uznać za podstawowe czynniki wzmacniająceodporność i konkurencyjność systemu McDonald’s w Polsce. Tadeusz Filipiak Barbara Gołębiewska Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 57 66 10.22630/TIRR.2026.25.6 Aktywność turystyczna studentów uczestniczących w mobilności edukacyjnej Erasmus+ w Hiszpanii https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/12003 <p>Celem opracowania było scharakteryzowanie aktywności turystycznej studentówpolskich uczelni uczestniczących w mobilności edukacyjnej Erasmus+ w Hiszpanii. Badanie przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki ankiety. Próbęs tanowiło 173 obecnych lub byłych studentów, którzy odbywają lub odbyli studia wymiennew Hiszpanii w ramach programu. Na podstawie badań stwierdzono, że dla studentów polskich uczelni chęć podróżowania po Hiszpanii była ważnym (ale nie kluczowym) motywem wyboru destynacji wymiany. Podczas pobytu edukacyjnego studenci podróżowali rekreacyjnie zwykle kilka razy w miesiącu, najczęściej wybierali regiony Andaluzji i Wspólnoty Madrytu. Najchętniej uprawianymi rodzajami turystyki okazały się turystyka miejska i kulturowa, choć najpopularniejszymi miejscami turystycznymi zadeklarowano hiszpańskie plaże, dopiero kolejne miejsca zajęły zabytki historyczne. Najważniejszymi czynnikami sprzyjającymi aktywności turystycznej respondentów podczas programu Erasmus+ w Hiszpanii były warunki klimatyczne oraz bogactwo różnorodnych atrakcji turystycznych. Okazało się również, że wyjazd w ramach studiów wymiennych otwiera kolejne możliwości podróżowania do innych krajów, głównie sąsiedzkich względem miejsca mobilności – w przypadku respondentów były to przede wszystkim Portugaliai Maroko.</p> Piotr Gabryjończyk Kinga Kołtun Jan Zawadka Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 67 79 10.22630/TIRR.2026.25.7 Trendy i kierunki rozwoju badań nad zrównoważoną turystyką – ujęcie bibliometryczne https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/12004 <p>Celem artykułu była identyfikacja trendów oraz kierunków rozwoju badań nad zrównoważoną turystyką poprzez zastosowanie analizy bibliometrycznej. W badaniu wykorzystanodane z bazy Scopus, obejmujące 2825 publikacji z lat 1990-2026. Analiza ujawniła główne nurty tematyczne obejmujące zrównoważony rozwój turystyki i zarządzanie środowiskiem,społeczne uwarunkowania postaw turystów i społeczności lokalnych oraz planowanie przestrzennei ochronę dziedzictwa kulturowego. Zidentyfikowano kluczowe luki badawcze dotyczące integracji technologii cyfrowych, społeczno-kulturowych uwarunkowań zaangażowanialokalnych społeczności oraz adaptacyjnego zarządzania zasobami w kontekście zmian klimatu. Wyniki podkreślają interdyscyplinarny charakter badań i znaczenie współpracy międzynarodowej. Ograniczeniem badania był wybór jednej bazy danych i publikacji w języku angielskim. Uzyskane wnioski wskazują na potrzebę dalszych badań w wyznaczonych obszarach wspierającychrozwój praktyk zrównoważonej turystyki.</p> Bartosz Kwiatkowski Piotr Pietrzak Agnieszka Werenowska Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 81 91 10.22630/TIRR.2026.25.8 Zainteresowanie rolników sprzedażą produktów spożywczych prosto z gospodarstwa https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/12005 <p>W artykule zaprezentowano wyniki badań empirycznych dotyczące zainteresowania rolników sprzedażą produktów spożywczych z gospodarstwa. W badaniach empirycznych wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego z zastosowaniem techniki ankiety. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety, sporządzonegona platformie Webankieta w 2024 r. na grupie 109 właścicieli gospodarstw rolnych. Z badań wynika, że zainteresowanie rolników sprzedażą bezpośrednią jest duże. Prowadziła ją ponadpołowa respondentów. Ta aktywność jest zróżnicowana w zależności od płci, wieku oraz wielkości gospodarstwa. Rolnicy preferowali przede wszystkim lokalny zasięg sprzedaży, jednakwiększe gospodarstwa częściej wskazywały orientację na rynek ogólnokrajowy. Najpopularniejszym kanałem dystrybucji pozostawała sprzedaż bezpośrednia w gospodarstwie przy jednoczesnym wzrastającym znaczeniu kanałów internetowych. Kluczowymi barierami rozwoju sprzedaży bezpośredniej były uwarunkowania prawne, wymogi formalne dotyczące jakości żywności oraz zwiększone nakłady pracy i czasu.</p> Anna Parzonko Krystyna Krzyżanowska Anna Sieczko Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 93 103 10.22630/TIRR.2026.25.9 Problem urban overtourismu w opiniach turystówna przykładzie Barcelony i Dubrownika https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/12006 Nadmierna liczba turystów w miastach prowadzi do przeciążenia systemu infrastrukturalnego,degradacji wartości kulturowych, obniżenia jakości życia mieszkańców. Celemartykułu jest przedstawienie zjawiska nadmiernego natężenia ruchu turystycznego w miastach,określanego mianem urban overtourismu, w opiniach turystów na przykładzie Barcelonyi Dubrownika. W tym celu przeprowadzono badania metodą sondażu diagnostycznegoz zastosowaniem techniki ankiety. Przygotowano elektroniczny kwestionariusz ankiety, któryzostał umieszczony na grupach podróżniczych w mediach społecznościowych. Łącznie uzyskano115 odpowiedzi, które umożliwiły określenie, w jakim stopniu turyści są zaznajomieniz overtourismem, oraz które dostarczyły informacji o ich opiniach na temat zarządzania tymzjawiskiem. Z analizy wyników badania wynika, że chociaż turyści negatywnie oceniają skutkinadmiernej turystyki (hałas, koncentracja zbyt dużej liczby osób w jednym miejscu, wysokieceny), rośnie świadomość wpływu ich działań na otoczenie i społeczności lokalne, co podkreślapotrzebę edukacji w zakresie odpowiedzialnego społecznie i środowiskowo podróżowania. Aleksandra Tkacz Anna Parzonko Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 105 113 10.22630/TIRR.2026.25.10 Distribution channels in the major cities’ hotels in Lithuania https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/12007 The objective of this paper was to examine the distribution channel strategies of hotelsin Lithuania’s major cities Vilnius, Kaunas, and Klaipėda and to determine the role differentchannels play in revenue generation and seasonality. The study applied a quantitative researchmethod using an online survey distributed between January and March 2024, collectingresponses from 42 hotels. The findings show that Lithuanian hotels widely apply multi-channeldistribution strategies. Direct bookings account for the largest share of reservations (50.9%),followed by online travel agencies (OTAa) (27.6%) and internet booking engines (12.3%).Booking.com is identified as the most effective OTA by all respondents. Seasonal differences areevident: OTAs and metasearch platforms dominate during the high season, while direct channelsand wholesalers become more important in the low season. The results suggest that althoughdirect channels remain strong, hotels must carefully balance their channel mix to reducedependency risks and optimise revenue performance. Jolita Variakojienė Irena Achonen Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 115 124 10.22630/TIRR.2026.25.11 Znaczenie mediów społecznościowych w wyborze destynacji turystycznych przez przedstawicieli pokolenia Z https://tirr.sggw.edu.pl/article/view/12008 Celem opracowania było scharakteryzowanie wpływu mediów społecznościowychna wybór destynacji turystycznych przez przedstawicieli pokolenia Z. Badanie zostałoprzeprowadzone przy wykorzystaniu techniki ankiety. Respondentami (w liczbie 148) byłyosoby pełnoletnie przynależące do pokolenia Z. Na podstawie badań stwierdzono, iż mediaspołecznościowe były dla badanych najważniejszym źródłem informacji i inspiracji turystycznych.Największą rolę odgrywały Instagram, Facebook, YouTube i TikTok, które dzięki atrakcyjnejformie przekazu, aktualności oraz łatwemu dostępowi do treści zachęcają do poznawanianowych miejsc. Respondenci docenili zdjęcia, filmy, relacje i rekomendacje użytkowników,jednak nie zawsze uznawali je za w pełni wiarygodne. Oznacza to, że media społecznościowepełnią przede wszystkim funkcję inspiracyjną, choć nie zawsze samodzielnie przesądzają o wyborzekonkretnej destynacji. Ich wpływ na decyzje turystyczne pokolenia Z jest jednak znaczny,ponieważ ponad 70% badanych podkreśliło ich znaczenie przy wyborze kierunku wyjazdu,a 85,8% uważało, że rozbudzają one chęć podróżowania. Jan Zawadka Artur Chęcki Piotr Gabryjończyk Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-06-15 2026-06-15 25 125 135 10.22630/TIRR.2026.25.12