Kapitał ludzki i społeczny polskich rolnikóww świetle badań empirycznych

Jan Sikora; Włodzimierz Kaczocha

doi:10.22630/TIRR.2025.24.24

PDF

Opublikowane:

Dec 15, 2025

Numer

Nr 24 (2025)

Dział

Articles

CitedBy/Share

Jan Sikora

Uniwersytet Zielonogórski

https://orcid.org/0000-0002-1667-5622

Włodzimierz Kaczocha

Wyższa Szkoła Komunikacji i Zarządzania w Poznaniu

https://orcid.org/0009-0003-4396-4651

DOI: https://doi.org/10.22630/TIRR.2025.24.24

Słowa kluczowe : rolnik, kapitał ludzki, kapitał społeczny

Abstrakt

Rolnictwo w Polsce jako sektor gospodarki narodowej wytwarza niecałe 3% PKB.Podstawą jego funkcjonowania są małe i średnie rodzinne gospodarstwa rolne. Ważny zatemjest problem znaczenia kapitału ludzkiego i społecznego, głównie osób zarządzających tymipodmiotami gospodarczymi. Celem badań, których wyniki przedstawiono w artykule, byłorozpoznanie i zdiagnozowanie obu rodzaju kapitałów. Przyjęto założenie, że w działalności gospodarstwarolnego nie tylko ważne znaczenie pełnią kapitały: finansowy, majątkowy, techniczno-technologiczny, lecz także te związane z rolnikiem, tj. ludzki i społeczny. W realizacjicelu badań wykorzystano metodę analizy literatury przedmiotu oraz wtórnych danych empirycznychw postaci publikowanych raportów i sprawozdań z badań empirycznych. Uzyskanewyniki wskazały, że wartości – cele przypisane kapitałowi ludzkiemu rolników mają znaczący,a nawet decydujący wpływ na funkcjonowanie gospodarstwa rolnego. Wartości – cele charakteryzującekapitał społeczny rolników tak dużego znaczenie nie mają. Wyraźnie dają o sobieznać w tzw. sytuacjach kryzysowych gospodarstwa rolnego. Zatem istnieje potrzeba systematycznegobadania i monitorowania kapitału ludzkiego i społecznego rolników oraz znaczeniaich funkcji w działalności gospodarstw rolnych.

Jak cytować

Sikora, J., & Kaczocha, W. (2025). Kapitał ludzki i społeczny polskich rolnikóww świetle badań empirycznych. Turystyka I Rozwój Regionalny, (24), 125–138. https://doi.org/10.22630/TIRR.2025.24.24

Bibliografia

Babbie, E. (2003). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Badania łamią stereotypy: Polska rolniczka jest wykształcona, zaangażowana i dumna ze swojego zawodu (2025). Pobrano z: https://www.farmer.pl/fakty/polska/badania-lamia-stereotypypolska-rolniczka-jest-wyksztalcona-zaangazowana-i-dumna-ze-swojego-zawodu,158321.html (dostęp: 21.10.2025).

Badanie: polska rolniczka jest wykształcona, zaangażowana i dumna ze swojego zawodu (2025). Pobrano z: https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C106936%2Cbadanie-polska-rolniczka-jest-wyksztalcona-zaangazowana-i-dumna-ze-swojego (dostęp: 16.10.2025).

Coleman, J. S. (1990). Fundations of Social Theory. Cambridge: The Belknap Press of Harvard University Press.

Frankfort-Nachmias, Ch., Nachmias, D. (2001). Metody badawcze w naukach społecznych. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Fukuyama, F. (1997). Zaufanie. Kapitał społeczny a droga do dobrobytu. Warszawa-Wrocław: PWN.

Gorlach, K. (2001). Świat na progu domu. Rodzinne gospodarstwo rolne w Polsce w obliczu globalizacji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kaczocha, W., Sikora, J. (2004). Social Economy Entties as Organizational Elements of Wconomic Civil Society in Poland. Scientific Papers of Silesian University of Technology. Organization and Management Series 168, s. 177-185.

Kobiety w rolnictwie to liderki i innowatorki w tym sektorze (2024). Pobrano z: https://www.farmer.pl/biznes/kobiety-w-rolnictwie-to-liderki-i-innowatorki-w-tym-sektorze,155177.html (dostęp: 07.11.2025).

Kozłowska, A. (2024). Jakie są kobiety w polskim rolnictwie? Wyniki unikatowych badań. Pobrano z: https://www.farmer.pl/fakty/jakie-sa-kobiety-w-polskim-rolnictwie-wyniki-unikatowego-badania,155631.html (dostęp: 10.10.2025).

Kwiatkowski, M. (2003). Siła więzi poziomych. Kapitał społeczny a sprawność instytucji demokratycznych. W: W. Kaczocha (red.), Filozoficzne i empiryczne zagadnienia współczesnej demokracji. Poznań: OBRSW.

Polska wieś i rolnictwo 2024 (2024). Pobrano z: raport_z_baadania_polska_wieś_i_rolnictwo_2024. pdf (dostęp:11.11.2025).

Przybysz, J., Sauś, J. (2004). Kapitał społeczny. Szkice socjologiczne i ekonomiczne. Poznań: Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej.

Putnam, R. D. (1995). Demokracja w działaniu. Tradycje obywatelskie we współczesnych Włoszech. Kraków: Znak.

Sikora, J., Walczak-Duraj, D. (red.) (2008). Praca w perspektywie humanistycznej. Płock-Poznań: Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku.

Sikora, J., Wartecka-Ważyńska, A. (2023). Agroturystyka przykładem przedsiębiorczości na obszarach wiejskich w świetle pamiętników agroturystyki. W: A. P. Wiatrak (red.). Instytucje i organizacje wobec turystyki wiejskiej w Polsce – kontekst historyczny i współczesny. Kraków: Uniwersytet im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, s. 241-259.

Socjolożka wsi: Organizacji rolniczych jest za dużo (2024). Pobrano z: https://www.farmer.pl/fakty/socjolozka-wsi-organizacji-rolniczych-jest-za-duzo,144433.html (dostęp: 16.10.2025).

Sztompka, P. (2016). Kapitał społeczny. Teoria przestrzeni międzyludzkiej. Kraków: Znak.

Statystyki