Problem marnowania żywności w państwachEuropy Środkowo-Wschodniej

Main Article Content

Małgorzata Bogusz
Marcin Horyń
Renata Matysik-Pejas


Słowa kluczowe : marnowanie żywności, Europa Środkowo-Wschodnia, łańcuch dostaw żywności
Abstrakt
Problem marnowania żywności to jedno z kluczowych wyzwań współczesnychsystemów żywnościowych – generuje istotne konsekwencje ekonomiczne, społeczne i środowiskowe.Zjawisko to jest szczególnie widoczne w państwach rozwiniętych, gdzie nadpodażproduktów spożywczych oraz konsumpcyjny styl życia sprzyjają zwiększonemu wyrzucaniużywności nadającej się do spożycia. Unia Europejska, w której rocznie powstaje około 57 mlnton odpadów żywnościowych, podejmuje liczne inicjatywy na rzecz ograniczenia tego problemu,m.in. w ramach strategii „Od pola do stołu”. Celem tego opracowania jest ocena poziomumarnowania żywności w państwach Europy Środkowo-Wschodniej w latach 2020-2022.W okresie tym średnia ilość marnowanej żywności w regionie wynosiła w kolejnych latach odpowiednio117,2 kg/os., 116,9 kg/os. i 115,9 kg/os., co jest wynikiem niższym od średniej UE-27(128,7 kg/os.). W poszczególnych państwach obserwuje się jednak duże zróżnicowanie poziomustrat żywności. Najwyższe roczne wartości odnotowano w Rumunii, gdzie marnowanieżywności wzrosło do 181 kg/os. w 2022 r., najniższe zaś w Słowenii (ok. 73 kg/os.).

Article Details

Jak cytować
Bogusz, M., Horyń, M., & Matysik-Pejas, R. (2025). Problem marnowania żywności w państwachEuropy Środkowo-Wschodniej. Turystyka I Rozwój Regionalny, (24), 15–23. https://doi.org/10.22630/TIRR.2025.24.14
Bibliografia

Agronomist.pl. Europa wyrzuca jedzenie. EEA alarmuje: marnotrawstwo żywności wciąż rośnie! Pobrano z: https://agronomist.pl/artykuly/europa-wyrzuca-jedzenie-eea-alarmuje-marnotrawstwozywnosci-wciaz-rosnie (dostęp: 19.10. 2025).

Aschemann-Witzel, J., De Hooge, I. E., Rohm, H., Normann, A., Bossle, M. B., Grønhøj, A., Oostindjer, M. (2017). Key characteristics and success factors of supply chain initiatives tackling consumer-related food waste – A multiple case study. Journal of Ccleaner Pproduction, 155, s. 33-45.

Bilska, B., Grzesińska, W., Tomaszewska, M., Rudziński, M. (2015). Marnotrawstwo żywności jako przykład nieefektywnego zarządzania w gospodarstwach domowych (Food waste as an example inefficient management in households). Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, 17(1), s. 39-43.

Drozłowska, E., Sobieraj, M. (2019). Food sharing jako element ekonomii współdzielenia w kontekście marnowania żywności. Problemy Transportu i Logistyki, 48(4), s. 17-24.

FAO (2019). The state of food and agriculture. Pobrano z: https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/11f9288f-dc78-4171-8d02-92235b8d7dc7/content (dostęp: 10.10.2025).

Food waste 132 kg per inhabitant in the EU in 2022 (2024). Pobrano z: https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20240927-2?utm_source=chatgpt.com (dostęp: 10.10.2025).

Gustavsson, J., Cederberg, C., Sonesson, U., van Otterdijk, R., Meybeck, A. (2011). Global food losses and food waste: Extent, causes and prevention. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations.

Jörissen, J., Priefer, C., Bräutigam, K. R. (2015). Food waste generation at household level: Results of a survey among employees of two European research centers in Italy and Germany. Sustainability, 7(3), s. 2695-2715.

Kopeć, M., Gondek, K., Mierzwa-Hersztek, M. (2018). Gospodarka o obiegu zamkniętym w kontekście strat i marnowania żywności. Polish. Journal for. Sustainable. Development, 22, s. 51-58.

Kuźniar, W., Szopiński, W., Kuźniar, P. (2025). Zaangażowanie konsumentów w proces ograniczania marnotrawstwa żywności w usługach gastronomicznych – wybrane aspekty. Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, 27(1), s. 117-132.

Marszałek, A. (2018). Czy możliwe jest przezwyciężenie problemu marnotrawstwa żywności? Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy , (54), s. 474-485.

Marwood, S., Byrne, N., McCarthy, O., Heavin, C., Barlow, P. (2023). Examining the relationship between consumers’ food-related actions, wider pro-environmental behaviours, and food waste frequency: a case study of the more conscious consumer. Sustainability, 15(3), 2650.

Niedek, M., Łaba, S., Szczepański, K., Krajewski, K. (2019). Metody ilościowe w badaniu strat i marnotrawstwa żywności w sektorze produkcji pierwotnej. W: Metody ilościowe w badaniach ekonomicznych. Warszawa, tom XX/4, s. 263-279.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 19 stycznia 2012 r. „Jak uniknąć marnotrawienia żywności: strategie na rzecz poprawy wydajności łańcucha żywnościowego w UE”.

Sokołowski, Ł. M. (2019). O potrzebie całościowej regulacji prawnej przeciwdziałania marnowaniu żywności. Przegląd Prawa Rolnego, 1(24), s. 53-69.

The Geneva Environment Network: Food Loss and Waste and the Role of Geneva (2025). Pobrano z: https://www.genevaenvironmentnetwork.org/resources/updates/reducing-food-loss-andwaste- for-a-healthier-planet/ (dostęp: 10.10.2025).

UNEP (2024) Food Waste Index 2024. Pobrano z: https://www.unep.org/resources/publication/foodwaste-index-report-2024 (dostęp: 10.10.2025).

Veselá, L., Králiková, A., Kubíčková, L. (2023). From the shopping basket to the landfill: Drivers of consumer food waste behaviour. Waste Management, 169, s. 157-166.

Zambrzycki B. (2021). Polityka w sprawie odpadów żywności w UE. W: Ograniczenie strat i marnotrawstwa żywności wyzwaniem najbliższych lat. Warszawa: Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy.

Statystyki

Downloads

Download data is not yet available.